Gewürztraminer to jedna z najbardziej charakterystycznych i jednocześnie najbardziej kontrowersyjnych odmian winorośli na świecie. Trudno przejść obok niej obojętnie – jednych uwodzi intensywnym aromatem róży, liczi i przypraw, innych przytłacza swoją ekspresją. To białe wino o silnej osobowości, które wymyka się prostym definicjom: potrafi być wytrawne lub półsłodkie, lekkie albo oleiste, ascetyczne lub niemal barokowe w formie.
W niniejszym artykule przyjrzymy się pochodzeniu szczepu, jego najważniejszym regionom uprawy, charakterystycznemu profilowi aromatycznemu oraz kulinarnym połączeniom, w których pokazuje swoje najlepsze oblicze.
Skąd pochodzi gewürztraminer? Najważniejsze regiony uprawy
Odpowiedź na pytanie o pochodzenie gewurztraminera nie jest jednoznaczna. Najczęściej wskazuje się okolice miejscowości Tramin w Południowym Tyrolu, od której nazwę wzięła dawna odmiana winorośli traminer. Nie jest to jednak zależność 1:1 – na przestrzeni wieków odmiana uległa mutacji, zyskując różową skórkę oraz zupełnie nowy profil aromatyczny, z wyraźnymi nutami róży i owocu liczi.
Gewürztraminer to szczep, który budzi skrajne emocje – należy do win, które albo się kocha, albo nienawidzi. Wszystko przez jego bogactwo aromatów. Pod obecną nazwą odmiana funkcjonuje od drugiej połowy XIX wieku, kiedy to w najbardziej charakterystycznym dla niej siedlisku, jakim jest Alzacja, dodano przedrostek gewürz (z niem. „pikantny”, „korzenny”).
Gdzie można spotkać gewürztraminera?
Przede wszystkim w Alzacji, gdzie przybiera formę albo bardziej ascetyczną (rzadziej), albo intensywnie aromatyczną i skoncentrowaną. Warto zwrócić uwagę na stylistykę – wielu producentów nie informuje na etykiecie, czy wino jest wytrawne, czy z nutą słodyczy. Możemy więc trafić zarówno na wersję całkowicie wytrawną, jak i na taką, która balansuje na granicy stylu off-dry. Świadczy to o dużej plastyczności odmiany i jej szerokim zastosowaniu kulinarnym.
Bardziej mineralne, przenikliwe interpretacje znajdziemy ponownie w Południowym Tyrolu. Sporo tej odmiany winorośli powstaje również w Palatynacie oraz w ciepłej Badenii. Doskonałe przykłady adaptacji tej odmiany oferuje także Burgenland.
Poza Europą bez trudu natrafimy na ciekawe butelki z Waszyngtonu i Oregonu, a także z Nowej Zelandii oraz Australii.
Aromat i smak. Gewurztraminer w kieliszku – jak go rozpoznać?
Tu wracamy do wspomnianego wcześniej nadmiaru – oczywiście w jak najbardziej pozytywnym znaczeniu. To jedna z tych odmian, które po pierwszym spotkaniu pozostają w pamięci na zawsze. Jej bogata, ornamentalna ekspresja aromatyczno-smakowa jest praktycznie nie do podrobienia.
Profil zapachowy zależy od stylu producenta, miejsca uprawy oraz terminu zbiorów. Klasyczne aromaty to zapach świeżo roztartych płatków róży, dojrzały owoc liczi oraz gałka muszkatołowa. Lista jest jednak znacznie dłuższa: mango, lawenda, limonka, imbir, a czasem nawet mydlana nuta.
Wraz z dojrzewaniem wina pojawiają się akcenty cynamonu, goździków i kadzidła. Z kolei dzięki pracy winiarza możemy odnaleźć aromaty róży, wanilii, migdałów, masła, karmelu, tytoniu czy grzanki. W kieliszku naprawdę dużo się dzieje.
Wino Cantina Tramin Gewurztraminer
Wino Michel Leon Vieilles Vignes Gewurztraminer
Czym wyróżnia się gewurztraminer na tle innych białych win?
Przede wszystkim intensywnością aromatu i charakterem. To szczep, którego nie da się pomylić z żadnym innym – już pierwszy kontakt z kieliszkiem jest bardzo wyrazisty.
W porównaniu do innych białych win:
- ma niższą kwasowość,
- często sprawia wrażenie słodszego niż jest w rzeczywistości,
- oferuje bogactwo nut kwiatowych i korzennych,
- charakteryzuje się pełną, oleistą strukturą.
Przeczytaj także: Riesling – najbardziej niedocenianą odmianą winorośli premium na świecie?
Z czym łączyć gewurztraminera? Food pairing
Ze względu na szeroką paletę stylów, gewürztraminer z łatwością odnajduje się przy stole. Sprawdzi się zarówno w połączeniu z deserami, jak i z owocami morza czy pieczonymi mięsami.
Od lat uchodzi za idealnego partnera dla kuchni orientalnej – od klasycznego sushi po pikantne dania tajskie. Często spotykany w wersjach off-dry, znakomicie radzi sobie również z kuchnią indyjską oraz bliskowschodnią, gdzie łagodzi ostrość przypraw i podkreśla egzotyczne aromaty potraw.
Najczęściej zadawane pytania
Jak smakuje gewürztraminer?
Gewürztraminer smakuje intensywnie i bardzo aromatycznie. Dominują w nim nuty róży, liczi, mango, przypraw korzennych (goździki, imbir, gałka muszkatołowa), czasem także wanilii i miodu. W ustach bywa oleisty, pełny, z niską kwasowością i wyraźnym, długim finiszem. W zależności od stylu może być wytrawny, półwytrawny lub półsłodki, ale nawet w wersjach wytrawnych często sprawia wrażenie lekko słodkiego ze względu na bogaty aromat.
Jaka jest różnica między gewürztraminerem a rieslingiem?
Podstawowa różnica leży w aromacie, kwasowości i stylu. Gewürztraminer jest winem cięższym, bardziej perfumowanym i mniej kwasowym, skupionym na przyprawach i kwiatach. Riesling natomiast jest świeższy, bardziej mineralny, z wyraźną kwasowością i aromatami cytrusów, jabłek, brzoskwini czy nutami petrolowymi w winach dojrzalszych.
Czy gewürztraminer to dobre wino dla początkujących?
Tak, ale z pewnym zastrzeżeniem. Dla osób zaczynających przygodę z winem może być bardzo atrakcyjny dzięki czytelnym, intensywnym aromatom i niskiej kwasowości. Jednocześnie jego „nadmiarowość” bywa trudna dla tych, którzy preferują lżejsze, bardziej świeże wina. Dlatego najlepiej zacząć od wersji półwytrawnej lub off-dry i potraktować gewürztraminera jako ciekawą alternatywę, a nie jedyny punkt odniesienia w świecie win.
Czy gewurztraminer jest winem słodkim?
Nie zawsze. Występuje w różnych stylach – od wytrawnego po półsłodki. Nawet wersje wytrawne mogą sprawiać wrażenie słodszych ze względu na intensywny aromat.
